KORXONALARDA ISHLAB CHIQARISH ZANJIRINI BOSHQARISHDA SHARTNOMAVIY MUNOSABATLARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI
##semicolon##
ishlab chiqarish zanjiri, shartnomaviy munosabatlar, shartnoma boshqaruvi, koordinatsiya, monitoring, moslashuv, qiymat yaratish, ta’minot uzluksizligi, boshqaruv konturi, korxonalararo munosabatlar.Abstrak
Maqolada korxonalarda ishlab chiqarish zanjirini boshqarishda shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish yo‘nalishlari tadqiq etildi. Shartnomaning ishlab chiqarish zanjiridagi himoya, koordinatsiya, moslashuv va qiymat yaratish funksiyalari nazariy jihatdan tizimlashtirildi. Shartnomaviy munosabatlarni tashkil etishning huquqiy, institutsional va boshqaruv jihatlari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqot natijasida shartnomani loyihalash, ijroni monitoring qilish, o‘zgaruvchan sharoitlarga moslashtirish va kelishmovchiliklarni hal etish bosqichlarini qamrab olgan yopiq boshqaruv konturi ishlab chiqildi. Shartnoma shartlarini ishlab chiqarish zanjiri xususiyatlariga moslashtirish, ijro ko‘rsatkichlarini tizimli nazorat qilish hamda teskari aloqadan foydalanish zarurati asoslandi. Olingan natijalar asosida shartnoma siyosatini takomillashtirish, moslashuv bandlarini joriy etish, nizolarni bosqichma-bosqich hal qilish va ishlab chiqarish zanjiri uzluksizligini ta’minlash bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqildi.
##submission.citations##
Coase R.H. The Nature of the Firm // Economica. - 1937. - Vol. 4, No. 16. - P. 386-405. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0335.1937.tb00002.x
Williamson O.E. Transaction-Cost Economics: The Governance of Contractual Relations // The Journal of Law and Economics. - 1979. - Vol. 22, No. 2. - P. 233-261. https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/466942
North D.C. Institutions // Journal of Economic Perspectives. - 1991. - Vol. 5, No. 1. - P. 97-112. https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/jep.5.1.97
Dyer J.H., Singh H. The Relational View: Cooperative Strategy and Sources of Interorganizational Competitive Advantage // Academy of Management Review. - 1998. - Vol. 23, No. 4. - P. 660-679. https://journals.aom.org/doi/10.5465/amr.1998.1255632
Poppo L., Zenger T. Do formal contracts and relational governance function as substitutes or complements? // Strategic Management Journal. - 2002. - Vol. 23, No. 8. - P. 707-725. https://sms.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/smj.249
Cao Z., Lumineau F. Revisiting the interplay between contractual and relational governance: A qualitative and meta-analytic investigation // Journal of Operations Management. - 2015. - Vol. 33-34. - P. 15-42. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1016/j.jom.2014.09.009
Gereffi G., Humphrey J., Sturgeon T. The governance of global value chains // Review of International Political Economy. - 2005. - Vol. 12, No. 1. - P. 78-104. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09692290500049805
Ivanov D., Dolgui A. Viability of intertwined supply networks: extending the supply chain resilience angles towards survivability // International Journal of Production Research. - 2020. - Vol. 58, No. 10. - P. 2904-2915. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00207543.2020.1750727
Dolgui A., Ivanov D., Sokolov B. Reconfigurable supply chain: the X-Network // International Journal of Production Research. - 2020. - Vol. 58, No. 13. - P. 4138-4163. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00207543.2020.1774679
ISO 44001:2017. Collaborative business relationship management systems - Requirements and framework. Geneva: ISO. https://www.iso.org/standard/72798.html
ISO 44002:2019. Collaborative business relationship management systems - Guidelines on the implementation of ISO 44001. Geneva: ISO. https://www.iso.org/standard/72799.html
ISO. ISO standard takes business collaboration to another level. https://www.iso.org/news/ref2443.html
O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (birinchi qism), 1995-yil 21-dekabr. https://lex.uz/docs/-111189
O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (ikkinchi qism), 1996-yil 29-avgust. https://lex.uz/docs/-180552
O‘zbekiston Respublikasining “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi Qonuni, 2021-yil 22-aprel, O‘RQ-684-son. https://lex.uz/docs/-5382974
O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston - 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni https://lex.uz/docs/-6600413
World Trade Organization. Agreement on Trade Facilitation (legal text). https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/tfa_e.htm
World Trade Organization. Trade facilitation - the Agreement. https://www.wto.org/english/tratop_e/tradfa_e/tradfatheagreement_e.htm
Trade Facilitation Agreement Facility. The Trade Facilitation Agreement. https://www.tfafacility.org/publications-resources/trade-facilitation-agreement
World Bank. Connecting to Compete 2023: Trade Logistics in an Uncertain Global Economy. Washington, DC: World Bank. https://lpi.worldbank.org/sites/default/files/2023-04/LPI_2023_report_with_layout.pdf
World Bank. World Bank Releases Logistics Performance Index 2023. Press release, 21 April 2023. https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2023/04/21/world-bank-releases-logistics-performance-index-2023
World Bank. Logistics Performance Indicators (LPI 2.0). https://lpi.worldbank.org/en/home
World Bank. Logistics performance index: Overall (1=low to 5=high). World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/LP.LPI.OVRL.XQ