KORXONALARDA ISHLAB CHIQARISH ZANJIRINI BOSHQARISHDA SHARTNOMAVIY MUNOSABATLARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI

KORXONALARDA ISHLAB CHIQARISH ZANJIRINI BOSHQARISHDA SHARTNOMAVIY MUNOSABATLARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI

Авторы

  • Turdimurodov Jasur Ilxomovich Mirzo Ulug‘bek nomidagi Samarqand davlat arxitektura-qurilish universiteti mustaqil izlanuvchisi

Ключевые слова:

ishlab chiqarish zanjiri, shartnomaviy munosabatlar, shartnoma boshqaruvi, koordinatsiya, monitoring, moslashuv, qiymat yaratish, ta’minot uzluksizligi, boshqaruv konturi, korxonalararo munosabatlar.

Аннотация

Maqolada korxonalarda ishlab chiqarish zanjirini boshqarishda shartnomaviy munosabatlarni takomillashtirish yo‘nalishlari tadqiq etildi. Shartnomaning ishlab chiqarish zanjiridagi himoya, koordinatsiya, moslashuv va qiymat yaratish funksiyalari nazariy jihatdan tizimlashtirildi. Shartnomaviy munosabatlarni tashkil etishning huquqiy, institutsional va boshqaruv jihatlari qiyosiy tahlil qilindi. Tadqiqot natijasida shartnomani loyihalash, ijroni monitoring qilish, o‘zgaruvchan sharoitlarga moslashtirish va kelishmovchiliklarni hal etish bosqichlarini qamrab olgan yopiq boshqaruv konturi ishlab chiqildi. Shartnoma shartlarini ishlab chiqarish zanjiri xususiyatlariga moslashtirish, ijro ko‘rsatkichlarini tizimli nazorat qilish hamda teskari aloqadan foydalanish zarurati asoslandi. Olingan natijalar asosida shartnoma siyosatini takomillashtirish, moslashuv bandlarini joriy etish, nizolarni bosqichma-bosqich hal qilish va ishlab chiqarish zanjiri uzluksizligini ta’minlash bo‘yicha amaliy takliflar ishlab chiqildi.

Библиографические ссылки

Coase R.H. The Nature of the Firm // Economica. - 1937. - Vol. 4, No. 16. - P. 386-405. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/j.1468-0335.1937.tb00002.x

Williamson O.E. Transaction-Cost Economics: The Governance of Contractual Relations // The Journal of Law and Economics. - 1979. - Vol. 22, No. 2. - P. 233-261. https://www.journals.uchicago.edu/doi/10.1086/466942

North D.C. Institutions // Journal of Economic Perspectives. - 1991. - Vol. 5, No. 1. - P. 97-112. https://www.aeaweb.org/articles?id=10.1257/jep.5.1.97

Dyer J.H., Singh H. The Relational View: Cooperative Strategy and Sources of Interorganizational Competitive Advantage // Academy of Management Review. - 1998. - Vol. 23, No. 4. - P. 660-679. https://journals.aom.org/doi/10.5465/amr.1998.1255632

Poppo L., Zenger T. Do formal contracts and relational governance function as substitutes or complements? // Strategic Management Journal. - 2002. - Vol. 23, No. 8. - P. 707-725. https://sms.onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1002/smj.249

Cao Z., Lumineau F. Revisiting the interplay between contractual and relational governance: A qualitative and meta-analytic investigation // Journal of Operations Management. - 2015. - Vol. 33-34. - P. 15-42. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/abs/10.1016/j.jom.2014.09.009

Gereffi G., Humphrey J., Sturgeon T. The governance of global value chains // Review of International Political Economy. - 2005. - Vol. 12, No. 1. - P. 78-104. https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/09692290500049805

Ivanov D., Dolgui A. Viability of intertwined supply networks: extending the supply chain resilience angles towards survivability // International Journal of Production Research. - 2020. - Vol. 58, No. 10. - P. 2904-2915. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00207543.2020.1750727

Dolgui A., Ivanov D., Sokolov B. Reconfigurable supply chain: the X-Network // International Journal of Production Research. - 2020. - Vol. 58, No. 13. - P. 4138-4163. https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00207543.2020.1774679

ISO 44001:2017. Collaborative business relationship management systems - Requirements and framework. Geneva: ISO. https://www.iso.org/standard/72798.html

ISO 44002:2019. Collaborative business relationship management systems - Guidelines on the implementation of ISO 44001. Geneva: ISO. https://www.iso.org/standard/72799.html

ISO. ISO standard takes business collaboration to another level. https://www.iso.org/news/ref2443.html

O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (birinchi qism), 1995-yil 21-dekabr. https://lex.uz/docs/-111189

O‘zbekiston Respublikasining Fuqarolik kodeksi (ikkinchi qism), 1996-yil 29-avgust. https://lex.uz/docs/-180552

O‘zbekiston Respublikasining “Davlat xaridlari to‘g‘risida”gi Qonuni, 2021-yil 22-aprel, O‘RQ-684-son. https://lex.uz/docs/-5382974

O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabrdagi PF-158-son bilan tasdiqlangan “O‘zbekiston - 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi Farmoni https://lex.uz/docs/-6600413

World Trade Organization. Agreement on Trade Facilitation (legal text). https://www.wto.org/english/docs_e/legal_e/tfa_e.htm

World Trade Organization. Trade facilitation - the Agreement. https://www.wto.org/english/tratop_e/tradfa_e/tradfatheagreement_e.htm

Trade Facilitation Agreement Facility. The Trade Facilitation Agreement. https://www.tfafacility.org/publications-resources/trade-facilitation-agreement

World Bank. Connecting to Compete 2023: Trade Logistics in an Uncertain Global Economy. Washington, DC: World Bank. https://lpi.worldbank.org/sites/default/files/2023-04/LPI_2023_report_with_layout.pdf

World Bank. World Bank Releases Logistics Performance Index 2023. Press release, 21 April 2023. https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2023/04/21/world-bank-releases-logistics-performance-index-2023

World Bank. Logistics Performance Indicators (LPI 2.0). https://lpi.worldbank.org/en/home

World Bank. Logistics performance index: Overall (1=low to 5=high). World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/LP.LPI.OVRL.XQ

Опубликован

2026-08-19

Как цитировать

KORXONALARDA ISHLAB CHIQARISH ZANJIRINI BOSHQARISHDA SHARTNOMAVIY MUNOSABATLARNI TAKOMILLASHTIRISH YO‘NALISHLARI. (2026). Научный журнал актуарных финансов и бухгалтерского учета, 6(08), 74-82. https://doi.org/10.55439/AFA/vol6_iss08/1487