MINTAQALARNING TABIIY-RESURS SALOHIYATIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI STRATEGIK BAHOLASH METODOLOGIYASI
Ключевые слова:
tabiiy-resurs salohiyati, mintaqaviy rivojlanish, strategik baholash, resurs rentasi, qayta investitsiyalash, qayta ishlash sanoati, qayta tiklanuvchi energiya, avlodlararo adolat.Аннотация
Maqolada mintaqalarning tabiiy-resurs salohiyatidan foydalanish samaradorligini strategik baholash metodologiyasi ishlab chiqildi. Tizimli yondashuv, resurs zanjiri tahlili va koeffitsiyentlar usulidan foydalanildi. Baholash qazib olish, qayta ishlash, resurs rentasini qayta investitsiyalash va qayta tiklanuvchi energiyaga oʻtish bloklari asosida tashkil etildi. Oʻzbekistonning sanoat va energetika koʻrsatkichlari tahlil qilinib, qayta ishlash sanoati hamda qayta tiklanuvchi elektr energiyasi ulushlaridagi ijobiy oʻzgarishlar yoritildi. Ishlab chiqarish va togʻ-kon sanoati ulushlari nisbati hamda qayta tiklanuvchi generatsiya ulushi hisoblandi. Tabiiy gazni tejashning iqtisodiy imkoniyatlari muhokama qilindi. Metodologiyani hududlarning resurs xususiyatlariga moslashtirish yoʻnalishlari koʻrib chiqildi. Qayta ishlash, inson kapitaliga investitsiyalar va yashil sanoat hududlarini rivojlantirish boʻyicha tavsiyalar shakllantirildi. Resurslardan foydalanishda avlodlararo manfaatlarni hisobga olish taʼkidlandi.
Библиографические ссылки
1. Hotelling H. The Economics of Exhaustible Resources // Journal of Political Economy. - 1931. - Vol. 39, No. 2. - P. 137-175. - URL: https://doi.org/10.1086/254195
2. Solow R.M. Intergenerational Equity and Exhaustible Resources // The Review of Economic Studies. - 1974. - Vol. 41, Symposium on the Economics of Exhaustible Resources. - P. 29-45. - URL: https://www.jstor.org/stable/2296370
3. Hartwick J.M. Intergenerational Equity and the Investing of Rents from Exhaustible Resources // The American Economic Review. - 1977. - Vol. 67, No. 5. - P. 972-974. - URL: https://www.jstor.org/stable/1828079
4. Sachs J.D., Warner A.M. The Curse of Natural Resources // European Economic Review. - 2001. - Vol. 45, No. 4-6. - P. 827-838. - URL: https://doi.org/10.1016/S0014-2921(01)00125-8
5. Mehlum H., Moene K., Torvik R. Institutions and the Resource Curse // The Economic Journal. - 2006. - Vol. 116, No. 508. - P. 1-20. - URL: https://doi.org/10.1111/j.1468-0297.2006.01045.x
6. van der Ploeg F. Natural Resources: Curse or Blessing? // Journal of Economic Literature. - 2011. - Vol. 49, No. 2. - P. 366-420. - URL: https://doi.org/10.1257/jel.49.2.366
7. Hamilton K., Clemens M. Genuine Savings Rates in Developing Countries // The World Bank Economic Review. - 1999. - Vol. 13, No. 2. - P. 333-356. - URL: https://doi.org/10.1093/wber/13.2.333
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2026-yil 16-fevraldagi PF-21-son "Mamlakat taraqqiyotining 2030-yilgacha moʻljallangan ustuvor yoʻnalishlari doirasida islohotlarni izchil davom ettirish va yangi bosqichga olib chiqishning qoʻshimcha chora-tadbirlari toʻgʻrisida"gi Farmoni. - URL: https://lex.uz/ru/docs/-8050769
9. Oʻzbekiston yalpi ichki mahsuloti 2025-yilda 7,7 foizga oʻsib, 147 mlrd dollardan oshdi // Gazeta.uz. 23.01.2026. - URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/23/yim-2025/
10. Oʻzbekistonda 9 oyda asosiy kapitalga investitsiyalar 15,2% oshdi // Gazeta.uz. 23.10.2025. - URL: https://www.gazeta.uz/oz/2025/10/23/investments/
11. Oʻzbekistonda 2025-yilda quyosh va shamol orqali elektr energiyasi ishlab chiqarish 2 karra koʻpaydi - Energetika vazirligi // Gazeta.uz. 05.01.2026. - URL: https://www.gazeta.uz/oz/2026/01/05/energy/
12. Oʻzbekistonda elektr energiyasi ishlab chiqarish 6%ga, quyosh va shamol generatsiyasi esa ikki baravarga oshdi // Spot.uz. 03.01.2026. - URL: https://www.spot.uz/oz/2026/01/03/electricity-generation
13. Oʻzbekistonda yashil energiya ishlab chiqarish 10 mlrd kVt/soatdan oshdi // Spot.uz. 09.12.2025. - URL: https://www.spot.uz/oz/2025/12/09/green-energy
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.