SANOAT KORXONALARIDA ENERGIYA SAQLASH TIZIMLARINI JORIY ETISHNING INVESTITSION JOZIBADORLIGINI BAHOLASH METODIKASI
##semicolon##
energiya saqlash tizimi, litiy-ionli batareya, sanoat korxonasi, investitsion jozibadorlik, NPV, LCOS, qoplanish muddati, sezgirlik tahlili, qayta tiklanuvchi energiya.Abstrak
Maqolada sanoat korxonalarida energiya saqlash tizimlarini joriy etishning investitsion jozibadorligini baholash metodikasi ishlab chiqilgan. Xalqaro manbalar asosida litiy-ionli batareya bloklarining oʻrtacha narxi 2010-yildagi 1 400 AQSH dollari/kVt·soatdan 2024-yilda 115 AQSH dollari/kVt·soatga tushgani koʻrsatilgan. NPV, saqlashning keltirilgan qiymati (LCOS), qoplanish muddati va qoʻshimcha foyda manbalari ulushini birlashtiruvchi integral investitsion jozibadorlik indeksi taklif etilgan. 1 MVt / 2 MVt·soatlik shartli loyiha uchun bazaviy sharoitda NPV −202,9 ming AQSH dollariga teng boʻlgani, loyiha 1 kVt·soat sigʻim narxi 208 AQSH dollaridan pasayganda foydali boʻlishi, sezgirlik tahlilida investitsiya xarajati yetakchi omil ekani aniqlangan.
##submission.citations##
1. BloombergNEF. (2024, December 10). Lithium-ion battery pack prices see largest drop since 2017, falling to USD 115 per kilowatt-hour. https://about.bnef.com/blog/lithium-ion-battery-pack-prices-see-largest-drop-since-2017-falling-to-115-per-kilowatt-hour-bloombergnef/
2. Braeuer, F., Rominger, J., McKenna, R., & Fichtner, W. (2019). Battery storage systems: An economic model-based analysis of parallel revenue streams and general implications for industry. Applied Energy, 239, 1424-1440. https://doi.org/10.1016/j.apenergy.2019.01.050
3. Electricity tariff changes apply to businesses, not households - Ministry of Energy. (2025, January 6). Kun.uz. https://kun.uz/en/news/2025/01/06/electricity-tariff-changes-apply-to-businesses-not-households-ministry-of-energy
4. Hesse, H. C., Schimpe, M., Kucevic, D., & Jossen, A. (2017). Lithium-ion battery storage for the grid - A review of stationary battery storage system design tailored for applications in modern power grids. Energies, 10(12), 2107. https://doi.org/10.3390/en10122107
5. IEA. (2024). Batteries and secure energy transitions. International Energy Agency. https://www.iea.org/reports/batteries-and-secure-energy-transitions
6. Kittner, N., Lill, F., & Kammen, D. M. (2017). Energy storage deployment and innovation for the clean energy transition. Nature Energy, 2(9), 17125. https://doi.org/10.1038/nenergy.2017.125
7. Lazard. (2025, June). Levelized cost of energy+ (LCOE+). https://www.lazard.com/media/uounhon4/lazards-lcoeplus-june-2025.pdf
8. Saudi Arabia’s ACWA Power to build 2 GW energy storage systems in Uzbekistan. (2024, November 15). Kun.uz. https://kun.uz/en/news/2024/11/15/saudi-arabias-acwa-power-to-build-2-gw-energy-storage-systems-in-uzbekistan
9. Schmidt, O., Melchior, S., Hawkes, A., & Staffell, I. (2019). Projecting the future levelized cost of electricity storage technologies. Joule, 3(1), 81-100. https://doi.org/10.1016/j.joule.2018.12.008
10. Sungrow and CEEC launch 150MW/300MWh energy storage project in Uzbekistan. (2025, February 10). Energetica India. https://www.energetica-india.net/news/sungrow-and-ceec-launch-150mw300mwh-energy-storage-project-in-uzbekistan
11. Zakeri, B., & Syri, S. (2015). Electrical energy storage systems: A comparative life cycle cost analysis. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 42, 569-596. https://doi.org/10.1016/j.rser.2014.10.011
12. Ziegler, M. S., & Trancik, J. E. (2021). Re-examining rates of lithium-ion battery technology improvement and cost decline. Energy & Environmental Science, 14(4), 1635-1651. https://doi.org/10.1039/D0EE02681F
13. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 2-dekabr PQ-436-son “2030-yilgacha Oʻzbekiston Respublikasining «yashil» iqtisodiyotga oʻtishiga qaratilgan islohotlar samaradorligini oshirish boʻyicha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6303230
14. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 16-fevral PQ-57-son “2023-yilda qayta tiklanuvchi energiya manbalarini va energiya tejovchi texnologiyalarni joriy etishni jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/6385716
15. Markaziy bank dollar kursini belgiladi // Spot.uz. - 23.06.2025. https://www.spot.uz/oz/2025/06/23/dollar-pasaydi/