DAVLAT QOʻLLAB-QUVVATLASH DASTURLARI UCHUN XOTIN-QIZLARNING TADBIRKORLIKKA TAYYORLIGINI BAHOLASHNING USLUBIY ASOSLARI
##semicolon##
xotin-qizlar tadbirkorligi, tadbirkorlik tashabbusi, tadbirkorlikka tayyorlik, resurs salohiyati, davlat qoʻllab-quvvatlash dasturlari, maqsadli yoʻnaltirish, tipologiya.Abstrak
Maqolada biznesi yoʻq ayollarning tadbirkorlikka tayyorligi biznes boshlash istagi va amaliy resurslar – savdo koʻnikmasi, vaqt, raqamli faollik va moliyaviy bilim birikmasi sifatida oʻrganilgan. Tahlil 2026-yilda respublikaning barcha hududlarida oʻtkazilgan onlayn soʻrov maʼlumotlariga asoslangan. Biznes boshlashni istagan ayollarning taxminan uchdan bir qismida amaliy resurslar yetishmasligi, eng tanqis resurs esa vaqt ekani aniqlangan. Istak va resurslar birikmasiga koʻra tadbirkorlikka tayyorlik darajasi turlicha boʻlgan toʻrt guruh ajratilgan. Yosh, taʼlim, yashash joyi va bandlik kabi demografik mezonlar resursi yetishmaydigan ayollarni aniqlashda kuchsiz vosita ekani koʻrsatilgan. Davlat qoʻllab-quvvatlash dasturlariga qatnashchilarni tanlashda qisqa resurs baholashini joriy etish va resursi past ayollar uchun alohida yoʻnalish tashkil etish taklif qilingan.
##submission.citations##
. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2022-yil 7-martdagi “Oila va xotin-qizlarni tizimli qoʻllab-quvvatlashga doir ishlarni yanada jadallashtirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-87-son Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-5899498
2. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 7-martdagi “Xotin-qizlarning tadbirkorligini yoʻlga qoʻyish va rivojlantirishni qoʻllab-quvvatlashga oid qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi PQ-122-son qarori. https://lex.uz/uz/docs/-6831827
3. Jumayeva, M. A. (2026). Oʻzbekistonda ayollar iqtisodiy faolligini oshirish omillari va istiqbollari. Marketing: ilmiy, amaliy va ommabop jurnal, (5), 595–606. https://www.marketingjournal.uz
4. World Bank. (2024). Country Gender Assessment: Uzbekistan. Washington, DC: World Bank. https://documents1.worldbank.org/curated/en/099052824010093257/pdf/P1756961bcc2a50811a9d21c373fd390418.pdf
5. Slay, B., & Akhmedova, M. (2025). Women’s Entrepreneurship in Uzbekistan: Assessment and Recommendations. Tashkent: UNDP. https://www.undp.org/sites/g/files/zskgke326/files/2025-04/report_women_entrepreneurship_in_uzbekistan_eng_uz.pdf
6. McKenzie, D., & Woodruff, C. (2014). What are we learning from business training and entrepreneurship evaluations around the developing world? The World Bank Research Observer, 29(1), 48–82. https://doi.org/10.1093/wbro/lkt007
7. Cho, Y., & Honorati, M. (2014). Entrepreneurship programs in developing countries: A meta regression analysis. Labour Economics, 28, 110–130. https://doi.org/10.1016/j.labeco.2014.03.011
8. Krueger, N. F., Jr., Reilly, M. D., & Carsrud, A. L. (2000). Competing models of entrepreneurial intentions. Journal of Business Venturing, 15(5–6), 411–432. https://doi.org/10.1016/S0883-9026(98)00033-0
9. Ajzen, I. (1991). The theory of planned behavior. Organizational Behavior and Human Decision Processes, 50(2), 179–211. https://doi.org/10.1016/0749-5978(91)90020-T
10. van Gelderen, M., Kautonen, T., & Fink, M. (2015). From entrepreneurial intentions to actions: Self-control and action-related doubt, fear, and aversion. Journal of Business Venturing, 30(5), 655–673. https://doi.org/10.1016/j.jbusvent.2015.01.003
11. Kautonen, T., van Gelderen, M., & Fink, M. (2015). Robustness of the theory of planned behavior in predicting entrepreneurial intentions and actions. Entrepreneurship Theory and Practice, 39(3), 655–674. https://doi.org/10.1111/etap.12056
12. Brush, C. G., de Bruin, A., & Welter, F. (2009). A gender-aware framework for women’s entrepreneurship. International Journal of Gender and Entrepreneurship, 1(1), 8–24. https://doi.org/10.1108/17566260910942318
13. Welter, F., & Smallbone, D. (2011). Institutional perspectives on entrepreneurial behavior in challenging environments. Journal of Small Business Management, 49(1), 107–125. https://doi.org/10.1111/j.1540-627X.2010.00317.x
14. Kabeer, N. (1999). Resources, agency, achievements: Reflections on the measurement of women’s empowerment. Development and Change, 30(3), 435–464. https://doi.org/10.1111/1467-7660.00125
15. Asian Development Bank. (2018). Uzbekistan Country Gender Assessment: Update. Manila: ADB. https://doi.org/10.22617/TCS199904
16. Cytlak, I., & Mamadaminova, N. (2023). Empowering women, empowering nations: Women’s entrepreneurship in Uzbekistan. Rocznik Pedagogiczny, 46, 117–135. https://doi.org/10.14746/rp.2023.46.8
17. Kuchkorova, D., Salahodjaev, R., & Eshpulatov, D. (2026). Financial literacy and business performance: Evidence from rural female micro-entrepreneurs in Khorezm, Uzbekistan. Analytics, 5(3), 34. https://doi.org/10.3390/analytics5030034
18. Султаналиева Н., Исламова У. (2025). Женщины Центральной Азии в предпринимательстве: барьеры и факторы государственной поддержки. Вестник Ошского государственного университета, (3), 182–194. https://doi.org/10.52754/16948610_2025_3_0_14
19. Collins, L. M., & Lanza, S. T. (2010). Latent class and latent transition analysis: With applications in the social, behavioral, and health sciences. Hoboken, NJ: Wiley. https://doi.org/10.1002/9780470567333
20. Linzer, D. A., & Lewis, J. B. (2011). poLCA: An R package for polytomous variable latent class analysis. Journal of Statistical Software, 42(10), 1–29. https://doi.org/10.18637/jss.v042.i10
21. Hanley, J. A., & McNeil, B. J. (1982). The meaning and use of the area under a receiver operating characteristic (ROC) curve. Radiology, 143(1), 29–36. https://doi.org/10.1148/radiology.143.1.7063747
22. Hosmer, D. W., Lemeshow, S., & Sturdivant, R. X. (2013). Applied logistic regression (3rd ed.). Hoboken, NJ: Wiley. https://doi.org/10.1002/9781118548387