TIJORAT BANKLARIDA DAROMADLILIK VA LIKVIDLILIK MUTANOSIBLIGINI TA’MINLASHDA DAVLAT QIMMATLI QOG‘OZLARIGA INVESTITSIYALARNING O‘RNI
##semicolon##
tijorat banklari, davlat qimmatli qog‘ozlari, likvidlilik, daromadlilik, yuqori likvidli aktivlar, shartli daromad, investitsiya portfeli, 10 foizlik mezon.Abstrak
Maqolada “Aloqabank”, “Hamkorbank”, “Ipoteka bank”, “Sanoatqurilishbank” va “Turonbank”ning 2020–2025-yillardagi ma’lumotlari asosida qimmatli qog‘ozlarga investitsiyalarning bank uchun beradigan to‘liq iqtisodiy samarasi baholangan. Bunda foizli daromad bilan bir qatorda qimmatli qog‘ozlarning likvidlik talabini bajarishdagi o‘rni, ya’ni shu talab uchun qo‘shimcha resurs jalb qilmaslik hisobiga tejalgan xarajat ham hisobga olindi. Hisob-kitoblar 2025-yilda ushbu tejalgan xarajat investitsiyalardan olingan yakuniy natijaning 51–74 foizini tashkil etganini ko‘rsatdi. Shu bilan birga, davlat qimmatli qog‘ozlarining bank tizimi aktivlaridagi ulushi atigi 7,7 foiz bo‘lib, tanlangan banklardan faqat bittasida 10 foizdan oshgan. Natijalar asosida tijorat banklari aktivlarida davlat qimmatli qog‘ozlariga investitsiyalar ulushini kamida 10 foiz darajasida belgilash taklif etilgan.
##submission.citations##
O‘zbekiston Respublikasining “Banklar va bank faoliyati to‘g‘risida”gi Qonuni. 05.11.2019 yil, O‘RQ-580-son. — www.lex.uz
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “2020–2025-yillarda O‘zbekiston Respublikasining bank tizimini isloh qilish strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-5992-son Farmoni. 12.05.2020. — www.lex.uz
3. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining “O‘zbekiston – 2030” strategiyasi to‘g‘risida”gi PF-158-son Farmoni. 11.09.2023. — www.lex.uz
4. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: The Liquidity Coverage Ratio and liquidity risk monitoring tools. — Basel: Bank for International Settlements, 2013.
5. Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: The Net Stable Funding Ratio. — Basel: Bank for International Settlements, 2014.
6. Hanson S.G., Shleifer A., Stein J.C., Vishny R.W. Banks as patient fixed-income investors // Journal of Financial Economics. — 2015. — Vol. 117, No. 3. — P. 449–469.
7. Gennaioli N., Martin A., Rossi S. Sovereign default, domestic banks, and financial institutions // Journal of Finance. — 2014. — Vol. 69, No. 2. — P. 819–866.
8. Acharya V.V., Steffen S. The “greatest” carry trade ever? Understanding eurozone bank risks // Journal of Financial Economics. — 2015. — Vol. 115, No. 2. — P. 215–236.
9. Abbassi P., Iyer R., Peydró J.-L., Tous F.R. Securities trading by banks and credit supply: Micro-evidence from the crisis // Journal of Financial Economics. — 2016. — Vol. 121, No. 3. — P. 569–594.
10. Becker B., Ivashina V. Financial repression in the European sovereign debt crisis // Review of Finance. — 2018. — Vol. 22, No. 1. — P. 83–115.
11. Bonner C., Eijffinger S.C.W. The impact of liquidity regulation on bank intermediation // Review of Finance. — 2016. — Vol. 20, No. 5. — P. 1945–1979.
12. Banerjee R.N., Mio H. The impact of liquidity regulation on banks // Journal of Financial Intermediation. — 2018. — Vol. 35. — P. 30–44.
13. Mishkin F.S., Eakins S.G. Financial Markets and Institutions. 9th ed. — New York: Pearson, 2018.
14. Sultanov M. Uzbek commercial banks activity as institutional investors // Sciences of Europe. — 2023. — No. 122. — P. 8–12. — DOI: 10.5281/zenodo.8213832.
15. Begaliyev A. Tijorat banklarining qimmatli qog‘ozlar bozoridagi investitsiya faoliyatini rivojlantirish // Fundamental tadqiqotlar jurnali. — 2024. — 2(5). — B. 4–12. — DOI: 10.5281/zenodo.14036801.
16. O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Bank tizimi statistikasi va asosiy stavka bo‘yicha qarorlar (2020–2025). — www.cbu.uz
17. “Aloqabank”, “Hamkorbank”, “Ipoteka bank”, “Sanoatqurilishbank”, “Turonbank”: 2020–2025-yillar uchun yillik moliyaviy hisobotlar.