FARMATSEVTIKA SANOATIDA TEXNOLOGIYALAR TRANSFERI ASOSIDA ISHLAB CHIQARISH QUVVATLARIDAN FOYDALANISH SAMARADORLIGINI OSHIRISH
##semicolon##
texnologiyalar transferi, ishlab chiqarish quvvatlari, quvvatlardan foydalanish darajasi, uskunalarning umumiy samaradorligi, farmatsevtika sanoati, GMP, erkin iqtisodiy zona.Abstrak
Maqola farmatsevtika sanoatida texnologiyalar transferi asosida ishlab chiqarish quvvatlaridan foydalanish samaradorligini oshirishning nazariy va uslubiy asoslarini ishlab chiqishga bagʻishlandi. Tadqiqot quvvatlardan foydalanish darajasining iqtisodiy talqinlarini va uskunalarning umumiy samaradorligi konsepsiyasini umumlashtirdi, ularni farmatsevtik texnologiya transferi talablari bilan bogʻladi. Transferning quvvatlar yuklamasiga mahsulot portfelini kengaytirish, jarayonlarni validatsiyadan oʻtkazish va sifat tizimini mustahkamlash kanallari orqali taʼsir koʻrsatishi asoslandi. Oʻzbekistonda farmatsevtika erkin iqtisodiy zonalari, GMP va GDP talablari hamda tarmoqning soʻnggi yillardagi oʻsish koʻrsatkichlari rasmiy manbalar asosida tizimlashtirildi. Tadqiqotchi quvvat yuklamasining transfer hisobiga toʻgʻri keladigan ulushini va uskunalar samaradorligi oʻzgarishini tarkibiy qismlarga ajratish usulini taklif qildi. Samaradorlikni oshirish vositalari yoʻqotishlar turlari boʻyicha tasniflandi. Taklif etilgan yondashuvning korxonalarni boshqarishda va investitsiya loyihalarini baholashda qoʻllanishi mumkinligi koʻrsatildi.
##submission.citations##
1. Berndt, E. R., & Morrison, C. J. (1981). Capacity utilization measures: Underlying economic theory and an alternative approach. American Economic Review, 71(2), 48-52. https://ideas.repec.org/a/aea/aecrev/v71y1981i2p48-52.html
2. Corrado, C., & Mattey, J. (1997). Capacity utilization. Journal of Economic Perspectives, 11(1), 151-167. https://doi.org/10.1257/jep.11.1.151
3. Nakajima, S. (1988). Introduction to TPM: Total productive maintenance. Productivity Press. https://books.google.com/books/about/Introduction_to_TPM.html?id=XKc28H3JeUUC
4. Muchiri, P., & Pintelon, L. (2008). Performance measurement using overall equipment effectiveness (OEE): Literature review and practical application discussion. International Journal of Production Research, 46(13), 3517-3535. https://doi.org/10.1080/00207540601142645
5. World Health Organization. (2011). Annex 7: WHO guidelines on transfer of technology in pharmaceutical manufacturing. WHO Technical Report Series, No. 961. https://www.who.int/docs/default-source/medicines/norms-and-standards/guidelines/production/trs961-annex7-transfer-technology-pharmaceutical-manufacturing.pdf
6. Kumar, V., Kumar, U., & Persaud, A. (1999). Building technological capability through importing technology: The case of Indonesian manufacturing industry. Journal of Technology Transfer, 24(1), 81-96. https://doi.org/10.1023/A:1007728921126
7. Mackintosh, M., Banda, G., Tibandebage, P., & Wamae, W. (Eds.). (2016). Making medicines in Africa: The political economy of industrializing for local health. Palgrave Macmillan. https://doi.org/10.1007/978-1-137-54647-0
8. Bumpas, J., & Betsch, E. (2009). Exploratory study on active pharmaceutical ingredient manufacturing for essential medicines (HNP Discussion Paper). World Bank. https://documents.worldbank.org/en/publication/documents-reports/documentdetail/848191468149087035
9. Abbott, F. M. (2017). China policies to promote local production of pharmaceutical products and protect public health. World Health Organization. https://www.who.int/publications/i/item/9789241512176
10. Wilson, K. R., Kohler, J. C., & Ovtcharenko, N. (2012). The make or buy debate: Considering the limitations of domestic production in Tanzania. Globalization and Health, 8, 20. https://doi.org/10.1186/1744-8603-8-20
11. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2017-yil 3-maydagi PF-5032-son “«Zomin-farm», «Kosonsoy-farm», «Sirdaryo-farm», «Boʻstonliq-farm» va «Parkent-farm» erkin iqtisodiy zonalarini tashkil etish toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/docs/-3191758
12. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 14-fevraldagi PQ-3532-son “Farmatsevtika tarmogʻini jadal rivojlantirish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi qarori. https://lex.uz/acts/-3557212
13. Kursiv Uzbekistan. (2024, August 22). Ulugbek Egamov: “Pharmaceutics is driving economic growth in Uzbekistan”. https://uz.kursiv.media/en/2024-08-22/ulugbek-egamov-pharmaceutics-is-driving-economic-growth-in-uzbekistan/
14. Gazeta.uz. (2024, 18-dekabr). Mahalliy farmatsevtika korxonalariga bojxona imtiyozlari 2028-yilgacha uzaytiriladi. https://www.gazeta.uz/oz/2024/12/18/pharmacy/
15. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 23-yanvardagi PF-20-son “Farmatsevtika sohasini tartibga solish boʻyicha qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Farmoni. https://lex.uz/uz/docs/-6774915