QISHLOQ XO‘JALIGIDA QO‘SHIMCHA VA YONDOSH MAHSULOTLARNI IKKILAMCHI RESURS SIFATIDA HISOBGA OLISH, BAHOLASH VA ULARDAN FOYDALANISHNI HUJJATLASHTIRISH
Ключевые слова:
qo‘shimcha mahsulot, yondosh mahsulot, ikkilamchi resurs, go‘ng, somon, realizatsiya qilishning sof qiymati, partiya hisobi.Аннотация
Maqolada qishloq xo‘jaligida asosiy mahsulotdan tashqari olinadigan somon, go‘ng va boshqa mahsulotlarning bo‘linish nuqtasidan keyingi hisob maqomi, baholanishi va harakatini hujjatlashtirish masalalari tadqiq etilgan. Qo‘shimcha mahsulot, yondosh mahsulot, ikkilamchi resurs va chiqindi maqomlari hamda maqomni aniqlashning to‘rt bosqichli algoritmi taklif etilgan, unda asosiy mezon - foydalanishning hujjatlashtirilishi. Partiyalar bo‘yicha hisob, davr oxirida boshlang‘ich baho va realizatsiya qilishning sof qiymatining kichigi bo‘yicha baholash, sotishning quyi narx chegarasi, birlamchi hujjatlar va buxgalteriya yozuvlari tizimi asoslangan. Samarqand viloyatidagi xo‘jaliklarning 1C ma’lumotlari yondosh mahsulotlar bozori faolligini va ularni hisobda nol qiymatda yuritishga asos yo‘qligini ko‘rsatadi.
Библиографические ссылки
Interfax. Uzbekistan’s grain harvest in 2025 (10.12.2025). URL: https://interfax.com/newsroom/top-stories/115252/
2. O‘zbekiston Respublikasining «Chiqindilar to‘g‘risida»gi Qonuni. 2002-yil 5-aprel, 362-II-son (keyingi o‘zgartish va qo‘shimchalar bilan). URL: https://lex.uz/mact/42423
3. Directive 2008/98/EC of the European Parliament and of the Council of 19 November 2008 on waste and repealing certain Directives. Official Journal of the European Union, L 312, 22.11.2008, art. 2(1)(f).
4. Федеральный закон Российской Федерации от 14.07.2022 № 248-ФЗ «О побочных продуктах животноводства и о внесении изменений в отдельные законодательные акты Российской Федерации».
5. IFRS Foundation. IAS 2 Inventories. London: IFRS Foundation.
6. O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining 4-son milliy standarti «Tovar-moddiy zaxiralar» (Adliya vazirligida 2020-yil 30-iyunda 3259-son bilan ro‘yxatga olingan). URL: https://lex.uz/docs/4890446
7. Datar, S. M., & Rajan, M. V. (2021). Horngren’s Cost Accounting: A Managerial Emphasis (17th ed.). Pearson.
8. ISO 14051:2011. Environmental management - Material flow cost accounting - General framework. Geneva: International Organization for Standardization.
9. Christ, K. L., & Burritt, R. L. (2015). Material flow cost accounting: A review and agenda for future research. Journal of Cleaner Production, 108, 1378–1389. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2014.09.005
10. Menglikulov B.Yu. Chorvachilikda biologik aktivlarni saqlash xarajatlari hisobi, tannarx hisoblash va auditi metodologiyasini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi. Toshkent: TDAU, 2023. 200 b.
11. Boltayev A.S. Qishloq xo‘jaligi faoliyati hisobining metodologiyasini takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari doktori (DSc) dissertatsiyasi. Toshkent: TDIU, 2025.
12. «Ahad bobo chorvalari 777» MChJ va «Oblaqul bobo chorvalari» MChJ (Samarqand viloyati, Pastdarg‘om tumani) 1C dasturidagi xo‘jalik operatsiyalari ma’lumotlari, 2024–2026-yillar.
13. «Siyob-Shavkat-Orzu» fermer xo‘jaligi (Samarqand viloyati, Tayloq tumani): chorvachilik so‘rovnomasi va rahbariyat bilan suhbat materiallari, 2025–2026-yillar.
14. «Baxtiyor Madiyor Taroqli» va «Asilbek Alibek» fermer xo‘jaliklari (Samarqand viloyati, Urgut tumani): 2025-yil buxgalteriya hisobi ma’lumotlari va g‘allachilik so‘rovnomalari, 2026-yil.
15. Herbert, S., Hashemi, M., Chickering-Sears, C., & Weis, S. Manure inventory (Plant nutrients from manure, Publication 09-52). UMass Extension. URL: https://www.umass.edu/agriculture-food-environment/crops-dairy-livestock-equine/fact-sheets/manure-inventory
16. University of Minnesota Extension. Manure characteristics. URL: https://extension.umn.edu/manure-management-basics/manure-characteristics
17. O‘zbekiston Respublikasi buxgalteriya hisobining 21-son milliy standarti «Xo‘jalik yurituvchi subyektlarda buxgalteriya hisobining hisobvaraqlar rejasi va uni qo‘llash bo‘yicha yo‘riqnoma» (Adliya vazirligida 2024-yil 27-dekabrda 3593-son bilan ro‘yxatga olingan). URL: https://lex.uz/docs/7282737
Загрузки
Опубликован
Выпуск
Раздел
Лицензия
Это произведение доступно по лицензии Creative Commons «Attribution» («Атрибуция») 4.0 Всемирная.