MEHMONXONA XO‘JALIGIDA INSON KAPITALI VA «HAMMASI BIR SHAXSDA» KONTSEPTSIYASI ASOSIDA SAMARADORLIKNI OSHIRISH
Keywords:
inson kapitali, «Hammasi bir shaxsda» kontseptsiyasi, ko‘p kasbli salohiyat (multi-skilling), xizmat–foyda zanjiri, kadrlar boshqaruvi, motivatsiya, ichki zaxiralar, mehmonxona samaradorligi.Abstract
Maqolada mehmonxona xo‘jaligi samaradorligini oshirishning ichki imkoniyatlarini safarbar etishda inson kapitali hamda xodimlarning ko‘p kasbli salohiyatidan foydalanishga asoslangan «Hammasi bir shaxsda» kontseptsiyasi va samarali boshqaruv qarorlarini qabul qilish mexanizmi ishlab chiqilgan. Kontseptsiya ikki g‘oyani birlashtiradi: kadrlar darajasidagi ko‘p kasblilik (multi-skilling) - bir xodimning bir necha funktsiyani bajara olishi hamda tashkiliy darajadagi funktsiyalarni yagona mulk va boshqaruv negizida birlashtirish (mehmondorchilik klasteri). Inson kapitali nazariyasi va «xizmat–foyda zanjiri»ga tayangan holda, kontseptsiya mehnat unumdorligini oshirish, xarajatlarni kamaytirish, xizmat tezligi va sifatini yaxshilash orqali samaradorlikka ta’sir ko‘rsatadi. Kontseptsiya ayniqsa kichik va oilaviy mehmonxonalar uchun samarali bo‘lib, kadr ko‘rsatkichlari MSII indeksiga integratsiya qilinadi.
References
1. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2023 yil 11 sentyabrdagi PF-158-son «O‘zbekiston – 2030» strategiyasi to‘g‘risidagi Farmoni // Qonun hujjatlari ma’lumotlari milliy bazasi (lex.uz).
2. O‘zbekiston Respublikasi Prezidentining 2025 yil 15 maydagi PF-87-son turizm sohasini rivojlantirishga oid Farmoni // lex.uz.
3. Becker G.S. Human Capital: A Theoretical and Empirical Analysis, with Special Reference to Education. – New York: Columbia University Press, 1964.
4. Schultz T.W. Investment in Human Capital // The American Economic Review. – 1961. – Vol. 51, No. 1. – P. 1–17.
5. Parasuraman A., Zeithaml V.A., Berry L.L. SERVQUAL: A Multiple-Item Scale for Measuring Consumer Perceptions of Service Quality // Journal of Retailing. – 1988. – Vol. 64, No. 1. – P. 12–40.
6. Kaplan R.S., Norton D.P. The Balanced Scorecard: Translating Strategy into Action. – Boston: Harvard Business School Press, 1996.
7. Maslow A.H. A Theory of Human Motivation // Psychological Review. – 1943. – Vol. 50, No. 4. – P. 370–396.
8. Herzberg F., Mausner B., Snyderman B. The Motivation to Work. – New York: John Wiley & Sons, 1959.
9. STR (CoStar Group). Hotel Performance Metrics: RevPAR, ADR, Occupancy methodology. URL: https://str.com (murojaat sanasi: 2026 yil 30 iyun).
10. Raximov X.A. Mehmonxona xo‘jaliklarida samaradorlikni baholash va tahlil qilishni takomillashtirish: iqtisodiyot fanlari bo‘yicha falsafa doktori (PhD) diss. – Samarqand: SamISI, 2018.
11. Farrell M.J. The Measurement of Productive Efficiency // Journal of the Royal Statistical Society. – 1957. – Series A, Vol. 120, No. 3. – P. 253–290.
