TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSION LOYIHALAR TAHLILI

TURIZMNI RIVOJLANTIRISHDA RAQAMLI TEXNOLOGIYALAR VA INNOVATSION LOYIHALAR TAHLILI

Mualliflar

  • Umirova Dilnoza Safarovna Toshkent davlat iqtisodiyot universiteti dotsenti, PhD.

##semicolon##

raqamli turizm, aqlli turizm, elektron viza, onlayn bron, mobil ilova, virtual muzey, katta maʼlumotlar, sayyoh sayohati bosqichlari

Abstrak

Maqolada Oʻzbekiston turizmida joriy etilgan raqamli texnologiyalar va innovatsion loyihalar sayyoh sayohatining besh bosqichi kesimida tahlil qilindi. Muallif elektron turizm va aqlli turizm nazariyalariga tayanib, raqamli texnologiyalarning sayohatdan oldingi, sayohat davomidagi va sayohatdan keyingi bosqichlar boʻyicha tasnifini ishlab chiqgan. Ochiq rasmiy manbalar asosida elektron viza, E-MEHMON, temir yoʻl chiptalarini onlayn sotish, virtual muzeylar, xavfsiz turizm sertifikatlash tizimi va tax free kabi loyihalar inventarizatsiya qilindi. Bosqichlarni qamrab olish darajasiga asoslangan destinatsiya raqamli yetukligi indeksi taklif etildi va uning qiymati 0,80 ga teng ekani aniqlandi. Muqobil vaznlarda indeks qiymati 0,68-0,81 oraligʻida barqaror qoldi. Bron qilish, harakatlanish va tajriba bosqichlari toʻliq qamrab olingani, sayohatdan keyingi fikr-mulohaza va sunʼiy intellekt asosidagi xizmatlar esa kelgusi oʻsish zaxirasi ekani asoslandi. Natijalar asosida yagona turizm maʼlumotlar platformasini shakllantirish va sayyohlar fikr-mulohazalarini tahlil qilish boʻyicha takliflar berildi.

##submission.citations##

1. Buhalis, D., & Law, R. (2008). Progress in information technology and tourism management: 20 years on and 10 years after the Internet - The state of eTourism research. Tourism Management, 29(4), 609-623. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2008.01.005

2. Committee for Tourism of the Republic of Uzbekistan. (2026, April 8). In Uzbekistan, a VAT refund system for foreign tourists has come into effect. https://gov.uz/en/uzbektourism/news/view/151193

3. Digital Government of the Republic of Uzbekistan. (n.d.). Online sale of railway passenger tickets: Solution profile. https://dgov.uz/en/solution-detail/109

4. GRATA International. (2018). Online tourist registration launched in Uzbekistan. https://gratanet.com/news/online-tourist-registration-launched-in-uzbekistan

5. Gretzel, U., Sigala, M., Xiang, Z., & Koo, C. (2015). Smart tourism: Foundations and developments. Electronic Markets, 25(3), 179-188. https://doi.org/10.1007/s12525-015-0196-8

6. Kun.uz. (2019, March 15). Mobile application for traveling in Uzbekistan created. https://kun.uz/en/news/2019/03/15/mobile-application-for-traveling-in-uzbekistan-created

7. Kun.uz. (2020, March 7). Uzbekistan to introduce VAT refund system from July 1, 2020. https://kun.uz/en/news/2020/03/07/uzbekistan-to-introduce-vat-refund-system-from-july-1-2020

8. Kun.uz. (2020, April 11). Aziz Abdukhakimov: Online tourism will be developed in Uzbekistan. https://kun.uz/en/news/2020/04/11/aziz-abdukhakimov-online-tourism-will-be-developed-in-uzbekistan

9. Kun.uz. (2020, June 20). Tourists infected with coronavirus in Uzbekistan to receive $3,000 compensation. https://kun.uz/en/news/2020/06/20/tourists-infected-with-coronavirus-in-uzbekistan-to-receive-3000-compensation

10. Li, J., Xu, L., Tang, L., Wang, S., & Li, L. (2018). Big data in tourism research: A literature review. Tourism Management, 68, 301-323. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2018.03.009

11. Neuhofer, B., Buhalis, D., & Ladkin, A. (2014). A typology of technology-enhanced tourism experiences. International Journal of Tourism Research, 16(4), 340-350. https://doi.org/10.1002/jtr.1958

12. Tussyadiah, I. (2020). A review of research into automation in tourism: Launching the Annals of Tourism Research Curated Collection on Artificial Intelligence and Robotics in Tourism. Annals of Tourism Research, 81, 102883. https://doi.org/10.1016/j.annals.2020.102883

13. Tussyadiah, I. P., Wang, D., Jung, T. H., & tom Dieck, M. C. (2018). Virtual reality, presence, and attitude change: Empirical evidence from tourism. Tourism Management, 66, 140-154. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2017.12.003

14. Uzbekistan.travel. (2020). A new system of safe tourism is being launched in Uzbekistan. https://uzbekistan.travel/en/o/a-new-system-of-safe-tourism-is-being-launched-in-uzbekistan

15. UZINFOCOM. (n.d.). Centralized information and analytical software complex “E-MEHMON”. https://uzinfocom.uz/uz/projects/e-mehmon-uz-latin-11

16. World Bank. (2025). Individuals using the Internet (% of population) - Uzbekistan (IT.NET.USER.ZS). World Development Indicators. https://data.worldbank.org/indicator/IT.NET.USER.ZS?locations=UZ

17. Xiang, Z., & Gretzel, U. (2010). Role of social media in online travel information search. Tourism Management, 31(2), 179-188. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2009.02.016

18. Xiang, Z., Magnini, V. P., & Fesenmaier, D. R. (2015). Information technology and consumer behavior in travel and tourism: Insights from travel planning using the internet. Journal of Retailing and Consumer Services, 22, 244-249. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2014.08.005

19. Podrobno.uz. (2026). Онлайн-тур в прошлое: в Узбекистане запустили виртуальную платформу музеев. https://podrobno.uz/cat/calche/onlayn-tur-v-proshloe-v-uzbekistane-zapustili-virtualnuyu-platformu-muzeev/

20. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2018-yil 4-iyuldagi PQ-3836-son “Oʻzbekiston Respublikasiga xorijiy fuqarolarning kirishi tartibini optimallashtirishga doir qoʻshimcha chora-tadbirlar toʻgʻrisida”gi Qarori. https://lex.uz/docs/3810649

21. Kun.uz. (2019, 19-iyul). Bir yil ichida 60 mingga yaqin xorij fuqarosiga Oʻzbekistonga kirish elektron vizasi berildi. https://kun.uz/news/2019/07/19/bir-yil-ichida-60-mingga-yaqin-xorij-fuqarosiga-ozbekistonga-kirish-elektron-vizasi-berildi

##submission.downloads##

Nashr qilingan

2026-10-07