HUDUDLARNING IQTISODIY RIVOJLANISHIDAGI TAFOVUTLARNI QISQARTIRISHDA SANOATNI HUDUDIY DIVERSIFIKATSIYA QILISHNING IQTISODIY MEXANIZMLARI
Keywords:
hududiy iqtisodiyot, sanoat diversifikatsiyasi, iqtisodiy konvergensiya, sanoat klasterlari, erkin iqtisodiy zonalar, investitsiya, hududiy rivojlanish, aqlli ixtisoslashuv, sanoat siyosati, iqtisodiy mexanizm.Abstract
Mazkur maqolada hududlarning iqtisodiy rivojlanishidagi tafovutlarni qisqartirishda sanoatni hududiy diversifikatsiya qilishning iqtisodiy mexanizmlari tahlil qilindi. Tadqiqotda yangi iqtisodiy geografiya, klaster nazariyasi va aqlli ixtisoslashuv yondashuvlari asosida hududiy sanoat siyosatining konseptual modeli shakllantirildi. Oʻzbekiston hududlari boʻyicha sanoat ishlab chiqarishi, investitsiyalar va hududiy tarkibiy farqlar rasmiy statistik maʼlumotlar asosida baholandi. Erkin iqtisodiy zonalar, sanoat klasterlari, lokalizatsiya dasturlari hamda davlat-xususiy sheriklik mexanizmlarining hududiy iqtisodiy rivojlanishga taʼsiri o‘rganildi. Tahlillar natijasida sanoat diversifikatsiyasi hududiy iqtisodiy konvergensiyani taʼminlash, yangi ish oʻrinlarini yaratish va hududlar raqobatbardoshligini oshirishga xizmat qilishi aniqlandi. Tadqiqot asosida hududiy sanoat siyosatini takomillashtirish boʻyicha amaliy takliflar ishlab chiqildi.
References
Krugman P. Increasing Returns and Economic Geography // Journal of Political Economy. - 1991. - Vol. 99, No. 3. - P. 483-499. URL: https://www.jstor.org/stable/2937739
Krugman P. The New Economic Geography, Now Middle-Aged // Princeton University. - 2011. URL: https://www.princeton.edu/~pkrugman/aag.pdf
Porter M.E. Clusters and the New Economics of Competition // Harvard Business Review. - 1998. - November-December. - P. 77-90. URL: https://hbr.org/1998/11/clusters-and-the-new-economics-of-competition
Porter M.E. Competitive Advantage, Agglomeration Economies, and Regional Policy // International Regional Science Review. - 1996. - Vol. 19, No. 1-2. - P. 85-94. URL: https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/016001769601900208
Frenken K., Van Oort F., Verburg T. Related Variety, Unrelated Variety and Regional Economic Growth // Regional Studies. - 2007. - Vol. 41, No. 5. - P. 685-697. URL: https://www.tandfonline.com/doi/abs/10.1080/00343400601120296
Asheim B.T., Grillitsch M., Trippl M. Smart Specialization as an Innovation-Driven Strategy for Economic Diversification: Examples from Scandinavian Regions // Advances in the Theory and Practice of Smart Specialization / Eds. S. Radosevic et al. - London: Elsevier, 2017. - P. 74-99. URL: https://www.sciencedirect.com/book/9780128041376
Balland P.-A., Boschma R., Crespo J., Rigby D.L. Smart Specialization Policy in the European Union: Relatedness, Knowledge Complexity and Regional Diversification // Regional Studies. - 2019. - Vol. 53, No. 9. - P. 1252-1268. URL: https://www.tandfonline.com/doi/full/10.1080/00343404.2018.1437900
Foray D. The Economic Fundamentals of Smart Specialization Strategies // Advances in the Theory and Practice of Smart Specialization. - Elsevier, 2017. - P. 38-50. URL: https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/B9780128041376000034
Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2023-yil 11-sentyabr PF-158-sonli Farmoni “Oʻzbekiston - 2030” Strategiyasi toʻgʻrisida. URL: https://lex.uz/en/docs/6991208
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Sanoat statistikasi. Rasmiy veb-sayt. URL: https://stat.uz/
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Sanoat ishlab chiqarishi 2024-yil yanvar-dekabr. URL: https://stat.uz/
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Yalpi ichki mahsulot ishlab chiqarish - 2024. Press-reliz. URL: https://stat.uz/
World Bank. Uzbekistan Country Economic Memorandum: Fostering Private Sector-Led Growth and Global Integration. - Washington, DC: World Bank, 2025. URL: https://www.worldbank.org/en/country/uzbekistan/publication/cem-2025
World Bank. Toward a Prosperous and Inclusive Future: The Second Systematic Country Diagnostic for Uzbekistan. - Washington, DC: World Bank, 2022. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/933471650320792872/pdf/Toward-a-Prosperous-and-Inclusive-Future-The-Second-Systematic-Country-Diagnostic-for-Uzbekistan.pdf
World Bank. Charting Uzbekistanʼs Path to Poverty Reduction: Insights from International Comparisons. - Washington, DC: World Bank, 2024. URL: https://documents1.worldbank.org/curated/en/099062824104136503/pdf/P1746031307be0061880e19ad3486869f3.pdf
Eurasian Research Institute. Industrial Policy of Uzbekistan. - 2024. URL: https://www.eurasian-research.org/publication/industrial-policy-of-uzbekistan/
Eurasian Research Institute. Navoi Free Economic Zone: Opportunities for Regional Economic Cooperation. URL: https://www.eurasian-research.org/publication/navoi-free-economic-zone-opportunities-for-regional-economic-cooperation/
Special Economic Zones as an Engine of Regional Economic Development: The Best Practices and Implications for Uzbekistan // International Journal of Management Science and Business Administration. URL: https://researchleap.com/special-economic-zones-engine-regional-economic-development-best-practices-implications-uzbekistan/
Characteristics of the Development of Free Economic Zones in Uzbekistan // Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance. - 2026. URL: https://cajitmf.casjournal.org/index.php/CAJITMF/article/view/1185
Modeling the Volume of Industrial Production in Bukhara Region and Forecast Indicators of Prospective Industrial Sectors // Central Asian Journal of Innovations on Tourism Management and Finance. - 2026. URL: https://cajitmf.casjournal.org/index.php/CAJITMF/article/view/1208
Gross Regional Product (GRP) of Uzbekistan for 2024 // INVEXI. URL: https://invexi.org/press/gross-regional-product-grp-of-uzbekistan-for-2024/
Results of Uzbekistanʼs Industrial Production in 2024: Growth, New Opportunities, and Challenges // INVEXI. URL: https://invexi.org/press/results-of-uzbekistan-s-industrial-production-in-2024-growth-new-opportunities-and-challenges/
Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Sanoat ishlab chiqarishi 2025-yil yanvar-oktabr. URL: https://stat.uz/en/press-center/news-of-committee/65334-zbekiston-sanoati-10-ojda-6-7-foizga-sdi-4
Iammarino S., Rodríguez-Pose A., Storper M. Regional Inequality in Europe: Evidence, Theory and Policy Implications // Journal of Economic Geography. - 2019. - Vol. 19, No. 2. - P. 273-298. URL: https://academic.oup.com/joeg/article/19/2/273/4989323
Hidalgo C.A., Hausmann R. The Building Blocks of Economic Complexity // Proceedings of the National Academy of Sciences. - 2009. - Vol. 106, No. 26. - P. 10570-10575. URL: https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.0900943106
