O‘ZBEKISTONDA YASHIL IQTISODIYOTNI RIVOJLANTIRISH JARAYONIDA VAQT BO‘YICHA O‘ZGARUVCHAN PARAMETRLI VAR BOG‘LIQLIK (YOKI O‘ZARO BOG‘LIQLIK) METODINI QO‘LLASHNING AHAMIYATI
Keywords:
yashil iqtisodiyot, qayta tiklanuvchi energiya, TVP-VAR modeli, ekonometrik tahlil, energiya xavfsizligi, karbon emissiyasi, iqtisodiy o‘sish.Abstract
Mazkur maqolada O‘zbekistonda yashil iqtisodiyot konsepsiyasini rivojlantirish jarayonida iqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi o‘zaro bog‘liqlikni aniqlashda vaqt bo‘yicha o‘zgaruvchan parametrli VAR (TVP-VAR) bog‘liqlik metodining ahamiyati tahlil qilinadi. Tadqiqotda energiya iste’moli, qayta tiklanuvchi energiya ulushi, karbon chiqindilari va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi dinamik bog‘liqliklarni aniqlash zarurati asoslab berilgan. TVP-VAR modeli iqtisodiy ko‘rsatkichlar o‘rtasidagi o‘zaro ta’sirlarning vaqt davomida qanday o‘zgarishini aniqlash imkonini berishi bilan boshqa ekonometrik modellardan farqlanadi. Maqolada ushbu modelning nazariy asoslari, amaliy qo‘llanilishi va yashil iqtisodiyot siyosatini shakllantirishdagi ahamiyati yoritilgan. Tadqiqot natijalari yashil iqtisodiyotga o‘tish jarayonida energiya siyosati va iqtisodiy o‘sish o‘rtasidagi bog‘liqlikni chuqurroq tushunishga xizmat qiladi.
References
Hashem Pesaran, Yongcheol Shin, Richard Smith. (2001). Bounds Testing Approaches to the Analysis of Level Relationships. Journal of Applied Econometrics.
Robert Engle, Clive Granger. (1987). Co-integration and Error Correction: Representation, Estimation and Testing. Econometrica.
Christopher Sims. (1980). Macroeconomics and Reality. Econometrica.
Francis Diebold, Kamil Yilmaz. (2014). On the Network Topology of Variance Decompositions: Measuring the Connectedness of Financial Firms. Journal of Econometrics.
Nikolaos Antonakakis, Ioannis Chatziantoniou, David Gabauer. (2020). Refined Measures of Dynamic Connectedness Based on Time-Varying Parameter VAR. Journal of Risk and Financial Management.
United Nations Environment Programme. (2011). Towards a Green Economy: Pathways to Sustainable Development and Poverty Eradication. Nairobi.
World Bank. (2022). Green Growth and Sustainable Development. Washington, DC.
International Energy Agency. (2023). World Energy Outlook. Paris.
United Nations. (2015). Transforming Our World: The 2030 Agenda for Sustainable Development. New York.
Asian Development Bank. (2021). Energy Outlook for Asia and the Pacific. Manila.
O‘zbekiston Respublikasi Statistika agentligi. (2023). O‘zbekiston Respublikasining statistik to‘plami. Toshkent.
O‘zbekiston Respublikasi Energetika vazirligi. (2023). Energetika sohasi bo‘yicha statistik ma’lumotlar. Toshkent.
International Renewable Energy Agency. (2022). Renewable Energy Statistics. Abu Dhabi.
Organisation for Economic Co-operation and Development. (2020). Green Growth Indicators. Paris.
