QIMMATLI QOG‘OZLAR BOZORI MOLIYAVIY XAVFSIZLIGI
Keywords:
qimmatli qog‘ozlar bozori; moliyaviy xavfsizlik; bozor infratuzilmasi; investor huquqlarini himoya qilish; kiberxavfsizlik; bozor regulyatsiyasi; risk-menejment.Abstract
Qimmatli qog‘ozlar bozori moliyaviy xavfsizligini ta’minlash kapital bozorining barqarorligi va investorlar ishonchini saqlash uchun muhim ahamiyatga ega. Ushbu maqolada qimmatli qog‘ozlar bozorida moliyaviy xavfsizlik tushunchasi va uning mazmun-mohiyati yoritiladi. Moliyaviy xavfsizlikni ta’minlovchi me’yoriy, institutsional va texnologik mexanizmlar tizimli ravishda ko‘rib chiqiladi. Xususan, bozor subyektlari faoliyatining barqarorligini ta’minlash, bozor manipulyatsiyasi va suiiste’mollarining oldini olish, hisob-kitob infratuzilmasi uzluksizligini saqlash, kiberxavfsizlik talablariga rioya etish hamda investor huquqlarini himoya qilish masalalariga e’tibor qaratiladi. Xalqaro standartlar (IOSCO, CPMI-IOSCO, FATF, va boshqalar) nuqtai nazaridan ilg‘or tajribalar tahlil qilinib, O‘zbekiston sharoitida kapital bozori moliyaviy xavfsizligini mustahkamlash bo‘yicha taklif va tavsiyalar ishlab chiqilgan.
References
“Toshkent” respublika fond birjasi AJ. Yillik hisobot 2023. Toshkent: “Toshkent” RFB AJ, 2024
Московская Биржа. Годовой отчет 2023. Москва: ПАО Московская Биржа, 2024
National Institute of Standards and Technology (NIST). Framework for Improving Critical Infrastructure Cybersecurity, Version 2.0. Gaithersburg, MD: NIST, 2024
O‘zbekiston Respublikasi Markaziy banki. Moliyaviy barqarorlik hisoboti 2023.
Банк России. Стратегия развития финансового рынка Российской Федерации на период 2023–2030 годов. Москва: Банк России, 2023
Financial Action Task Force (FATF). International Standards on Combating Money Laundering and the Financing of Terrorism & Proliferation (the FATF Recommendations). Paris: FATF/OECD, 2023
IOSCO. Retail Distribution and Digitalisation. Madrid: IOSCO, 2022
CPMI–IOSCO. Review of margining practices. Basel: Bank for International Settlements, 2022.
Mishkin, Frederic S.; Eakins, Stanley G. Financial Markets and Institutions, 10th Global Edition. Harlow: Pearson, 2021.
Financial Stability Board (FSB). Effective Practices for Cyber Incident Response and Recovery. Basel: Financial Stability Board, 2020.
International Organization of Securities Commissions (IOSCO). Objectives and Principles of Securities Regulation. Madrid: IOSCO, 2017.
Committee on Payments and Market Infrastructures (CPMI) – IOSCO. Principles for financial market infrastructures: Disclosure framework and Assessment methodology; Guidance on cyber resilience for financial market infrastructures. Basel: Bank for International Settlements, 2016.
