KICHIK BIZNES SUBYEKTLARIDA SUNʼIY INTELLEKT TEXNOLOGIYALARINI OʻZLASHTIRISHGA TAYYORLIK DARAJASINI BAHOLASH METODIKASINI TAKOMILLASHTIRISH
Keywords:
kichik biznes, sunʼiy intellekt, texnologik tayyorlik, integral indeks, inson kapitali, raqamlashtirish, normallashtirish.Abstract
Tezisda kichik biznes subyektlarining sunʼiy intellekt texnologiyalarini oʻzlashtirishga tayyorligini baholash metodikasi nazariy jihatdan ishlab chiqildi. Ilmiy adabiyotlar, meʼyoriy hujjatlar va rasmiy statistik maʼlumotlar asosida texnologik baza, tashkiliy jarayonlar, inson kapitali hamda tashqi muhit omillari tizimlashtirildi. Koʻrsatkichlarni normallashtirish va vaznlash orqali integral tayyorlik indeksini shakllantirish taklif etildi. Baholash natijalarini boshlangʻich, oʻrta va yuqori darajalarga ajratish yondashuvi bayon qilindi. Natijalardan raqamlashtirish yoʻnalishlarini belgilash, xodimlar koʻnikmalarini rivojlantirish va qoʻllab-quvvatlash choralarini tanlashda foydalanish boʻyicha tavsiyalar ishlab chiqildi.
References
1. Parasuraman, A. (2000). Technology Readiness Index (TRI): A multiple-item scale to measure readiness to embrace new technologies. Journal of Service Research, 2(4), 307-320. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/109467050024001
2. Parasuraman, A., Colby, C. L. (2015). An updated and streamlined Technology Readiness Index: TRI 2.0. Journal of Service Research, 18(1), 59-74. DOI: 10.1177/1094670514539730. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/1094670514539730
3. Cohen, W. M., Levinthal, D. A. (1990). Absorptive capacity: A new perspective on learning and innovation. Administrative Science Quarterly, 35(1), 128-152. DOI: 10.2307/2393553. https://www.jstor.org/stable/2393553
4. Venkatesh, V., Morris, M. G., Davis, G. B., Davis, F. D. (2003). User acceptance of information technology: Toward a unified view. MIS Quarterly, 27(3), 425-478. DOI: 10.2307/30036540. https://www.jstor.org/stable/30036540
5. Oliveira, T., Thomas, M., Espadanal, M. (2014). Assessing the determinants of cloud computing adoption: An analysis of the manufacturing and services sectors. Information & Management, 51(5), 497-510. DOI: 10.1016/j.im.2014.03.006. https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S0378720614000391
6. Dwivedi, Y. K. et al. (2021). Artificial Intelligence (AI): Multidisciplinary perspectives on emerging challenges, opportunities, and agenda for research, practice and policy. International Journal of Information Management, 57, 101994. DOI: 10.1016/j.ijinfomgt.2019.08.002. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S026840121930917X
7. Ayinaddis, S. G. (2025). Artificial intelligence adoption dynamics and knowledge in SMEs and large firms: A systematic review and bibliometric analysis. Journal of Innovation & Knowledge, 10, 100682. https://www.sciencedirect.com/science/article/pii/S2444569X25000320
8. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2024-yil 14-oktabrdagi “Sunʼiy intellekt texnologiyalarini 2030-yilga qadar rivojlantirish strategiyasini tasdiqlash toʻgʻrisida”gi PQ-358-son Qarori. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. https://www.lex.uz/docs/-7158604
9. Oʻzbekiston Respublikasi Prezidentining 2025-yil 19-martdagi “Kichik va oʻrta biznesning iqtisodiyotdagi oʻrnini oshirish chora-tadbirlari toʻgʻrisida”gi PF-50-son Farmoni. Qonunchilik maʼlumotlari milliy bazasi. https://lex.uz/uz/docs/-7444738
10. Oʻzbekiston Respublikasi Milliy statistika qoʻmitasi. Oʻzbekiston Respublikasida kichik tadbirkorlik (biznes)ning asosiy koʻrsatkichlari. https://stat.uz/img/press-relizlar/kb_uz-12-shriftoxirgi_p77842.pdf
11. Eurostat (2025). 20% of EU enterprises use AI technologies. Eurostat news article. https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251211-2
12. UzDaily (2024). Uzbekistan ranked 70th in the Government AI Readiness Index. https://www.uzdaily.uz/en/uzbekistan-ranked-70th-in-the-government-ai-readiness-index/
