TIJORAT BANKLARI LIKVIDLIGINI BOSHQARISHNING AMALIY ASOSLARI
Keywords:
tijorat banklari, likvidlik, Bazel III, LCR, NSFR, aktivlar va majburiyatlarni boshqarish, moliyaviy barqarorlik, bank nazorati, risklarni boshqarishAbstract
Ushbu maqolada O'zbekiston Respublikasi tijorat banklarining likvidligini boshqarishning nazariy-metodologik asoslari va amaldagi holati chuqur tahlil qilingan. Tadqiqotning dolzarbligi bank tizimining raqamli transformatsiyasi va xalqaro Bazel III standartlariga o'tish jarayonlari bilan izohlanadi. Maqolada 2024-2025 yillardagi statistik ma'lumotlar asosida bank aktivlari, depozitlar va kredit portfeli dinamikasi o'rganilgan. Shuningdek, likvidlikni qoplash koeffitsienti (LCR) va sof barqaror moliyalashtirish koeffitsienti (NSFR) ko'rsatkichlarining bank barqarorligini ta'minlashdagi o'rni baholangan. Tadqiqot natijasida banklar likvidligini samarali boshqarish uchun aktivlar va majburiyatlarni boshqarish (ALM) tizimini takomillashtirish, stress-testlash amaliyotini kengaytirish hamda resurslar bazasini diversifikatsiya qilish bo'yicha ilmiy tavsiyalar ishlab chiqilgan. Maqola bank ishi sohasi mutaxassislari va iqtisodchi olimlar uchun mo'ljallangan.
References
O'zbekiston Respublikasining 'Banklar va bank faoliyati to'g'risida'gi Qonuni. T.: 2019.
O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 'Tijorat banklari likvidligini boshqarishga qo'yiladigan talablar to'g'risida'gi Nizomi (№2709).
Mirziyoyev Sh.M. 2022-2026 yillarga mo'ljallangan Yangi O'zbekistonning Taraqqiyot strategiyasi. - T.: O'zbekiston, 2022.
Abdullayeva Sh.Z. Bank ishi. Darslik. - T.: Iqtisod-moliya, 2017.
Sattorov O.B. Tijorat banklari likvidligini boshqarish: metodologiya va amaliyot. Monografiya. - T.: 2015.
Tog'ayev S.S. Bank ishi va auditi. O'quv qo'llanma. - T.: 2016.
Mishkin F.S. The Economics of Money, Banking and Financial Markets. 12th edition. Pearson, 2018.
Rose P.S., Hudgins S.C. Bank Management & Financial Services. McGraw-Hill, 2012.
Sinki J. Commercial Bank Management. 6th edition. Prentice Hall, 2013.
Diamond D.W., Dybvig P.H. Bank Runs, Deposit Insurance, and Liquidity. Journal of Political Economy, 1983.
Basel Committee on Banking Supervision. Basel III: The Liquidity Coverage Ratio and liquidity risk monitoring tools. BIS, 2013.
International Monetary Fund. Republic of Uzbekistan: Financial Sector Assessment Program, 2024.
O'zbekiston Respublikasi Markaziy bankining 2024-yil uchun yillik hisoboti. - T.: 2025. — https://cbu.uz/uz/statistics/bankstats/
Hicks J.R. Value and Capital. Oxford University Press, 1939.
World Bank. Uzbekistan Financial Sector Review: Strengthening Resilience, 2021.
