SANOAT TARMOQLARINI OPTIMAL RIVOJLANTIRISH BO'YICHA IQTISODIY-MATEMATIK MODEL ISHLAB CHIQISH

SANOAT TARMOQLARINI OPTIMAL RIVOJLANTIRISH BO'YICHA IQTISODIY-MATEMATIK MODEL ISHLAB CHIQISH

Authors

  • Xodjayeva Feruza Komilovna Abu Rayhon Beruniy nomidagi Urganch davlat universiteti mustaqil tadqiqotchisi

Keywords:

iqtisodiy-matematik model, sanoat tarmoqlari, Leontief matritsasi, chiziqli dasturlash, ko‘p mezonli optimizatsiya, resurs taqsimoti, AHP, tarmoqlararo balans

Abstract

Mazkur maqolada sanoat tarmoqlarini optimal rivojlantirish uchun iqtisodiy-matematik model ishlab chiqilgan. Tadqiqot doirasida Leontief tarmoqlararo balans modeli, chiziqli dasturlash va Analitik Ierarxiya Jarayoni (AHP) usullari integrallashgan holda qo‘llanildi. Texnologik koeffitsientlar matritsasi asosida yakuniy talab va umumiy ishlab chiqarish o‘rtasidagi bog‘liqlik matematik jihatdan ifodalandi. Ko‘p mezonli optimallashtirish modeli orqali resurs, ekologik va tarmoqlararo cheklovlar birgalikda hisobga olindi. Natijada qaror qabul qilish jarayonini qo‘llab-quvvatlovchi yagona metodologik yondashuv shakllantirilgani ko‘rsatildi.

References

UNIDO (2022). Industrial Development Report 2022: The Future of Industrialization in a Post-Pandemic World. United Nations Industrial Development Organization. URL: https://www.unido.org/resources/publications/flagship-publications/industrial-development-report-2022

Dantzig, G.B. (1963). Linear Programming and Extensions. Princeton University Press. URL: https://press.princeton.edu/books/paperback/9780691059136/linear-programming-and-extensions

Leontief, W. (1986). Input-Output Economics. 2nd ed. Oxford University Press. URL: https://global.oup.com/academic/product/input-output-economics-9780195035278

Charnes, A., Cooper, W.W., Rhodes, E. (1978). Measuring the efficiency of decision making units. European Journal of Operational Research, 2(6), 429-444. URL: https://doi.org/10.1016/0377-2217(78)90138-8

World Bank (2024). World Development Indicators - Manufacturing, value added (% of GDP). URL: https://datatopics.worldbank.org/world-development-indicators/

Arrow, K.J., Debreu, G. (1954). Existence of an equilibrium for a competitive economy. Econometrica, 22(3), 265-290. URL: https://doi.org/10.2307/1907353

O'zbekiston Respublikasi Milliy Statistika qomitasi (2023). Sanoat ishlab chiqarishi - rasmiy statistik ma'lumotlar. URL: https://stat.uz/uz/rasmiy-statistika/industry

Bellman, R. (1957). Dynamic Programming. Princeton University Press. URL: https://press.princeton.edu/books/paperback/9780691146683/dynamic-programming

Forrester, J.W. (1961). Industrial Dynamics. MIT Press. URL: https://mitpress.mit.edu/9780262560245/industrial-dynamics/

Saaty, T.L. (1980). The Analytic Hierarchy Process: Planning, Priority Setting, Resource Allocation. McGraw-Hill. URL:

https://www.sciencedirect.com/book/9780080238722/the-analytic-hierarchy-process

Takayama, T., Judge, G.G. (1971). Spatial and Temporal Price and Allocation Models. North-Holland. URL:https://www.sciencedirect.com/book/9780720430035/spatial-and-temporal-price-and-allocation-models

OECD (2023). OECD Science, Technology and Innovation Outlook 2023. OECD Publishing. URL: https://doi.org/10.1787/0b55736e-en

Downloads

Published

2026-05-01

How to Cite

SANOAT TARMOQLARINI OPTIMAL RIVOJLANTIRISH BO’YICHA IQTISODIY-MATEMATIK MODEL ISHLAB CHIQISH. (2026). Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 6(05), 1-8. https://doi.org/10.55439/AFA/vol6_iss05/1383