(untitled) (Scientific Journal of Actuarial Finance and Accounting, 2026)
Uzoq muddatli aktivlar hisobi buxgalteriya amaliyotida korxona moliyaviy barqarorligini ta’minlashda muhim o‘rin tutadi. Ular tarkibiga asosiy vositalar, nomoddiy aktivlar va uzoq muddatli investitsiyalar kiradi hamda ishlab chiqarish jarayonini tashkil etish, xizmat ko‘rsatish sifatini oshirish va bozor raqobatbardoshligini mustahkamlashda asosiy omil hisoblanadi. Asosiy vositalar binolar, inshootlar, uskunalar va transport vositalari orqali moddiy bazani shakllantiradi. Nomoddiy aktivlar patentlar, dasturiy ta’minot va brend qiymati orqali innovatsion salohiyatni ifodalaydi. Uzoq muddatli investitsiyalar esa kelajakdagi daromadlarni ta’minlashga xizmat qiladi. Buxgalteriya hisobida aktivlar dastlabki qiymatda qayd etilib, keyinchalik amortizatsiya va eskirish ko‘rsatkichlari orqali ularning haqiqiy qiymati aniqlanadi. Moliyaviy hisobotlarda uzoq muddatli aktivlarning to‘g‘ri aks ettirilishi korxona faoliyatining shaffofligini ta’minlaydi. Xalqaro moliyaviy hisobot standartlari (IFRS) asosida qayta baholash va qiymatni pasaytirish tartiblari moliyaviy holatni yanada real ko‘rsatishga yordam beradi. Xulosa qilib aytganda, uzoq muddatli aktivlar hisobi nafaqat ichki boshqaruv, balki tashqi investorlar va kreditorlar uchun ham muhim axborot manbai bo‘lib, ularni samarali boshqarish korxonaning moliyaviy barqarorligi, rentabelligi va investitsion jozibadorligini oshiradi.